recenzje / IMPRESJE Pies z poezją w pysku, czyli o wierszu XVI. z Imienia i znamienia Eugeniusza Tkaczyszyna-Dyckiego
Marcin Jurzysta
Esej Marcina Jurzysty towarzyszący premierze książki Imię i znamię Eugeniusza Tkaczyszyna-Dyckiego.
The Black Dog Runs At Night
Angelo Badalamenti
Wybieranie jednego, określonego wiersza z bogactwa całej książki to zadanie niełatwe, zwłaszcza, gdy mamy do czynienia z poezją Eugeniusza Tkaczyszyna-Dyckiego – poezją, która nie poddaje się łatwo rozczłonkowywaniu, a jeśli nawet, to tylko i wyłącznie na własnych warunkach, czego dowodem jest chociażby wybór Rzeczywiste i nierzeczywiste staje się jednym ciałem.
Czy jutro albo pojutrze wybrałbym ten sam wiersz z Imienia i znamienia? Być może nie, być może inny kąsek skutecznie zwiódłby mnie na pokuszenie. W dniu dzisiejszym wybieram jednak właśnie wiersz “XVI. [dokarmiam wszystkie wyimaginowane/psy]”.
Świeżo w pamięci mam koniec sierpnia i wystawę psów rasowych, na której się znalazłem jako postronny obserwator (jak najbardziej niezaangażowany w cały ten konkursowo-medalowy zgiełk, tudzież szukanie reproduktorów dla suczek-championów). Chodząc między namiotami, w których właściciele szczotkowali, czesali, czyścili, prostowali i sposobili swoje jak najbardziej realne psy, myślałem raczej o tych wałęsających się gdzieś samopas, wymykających się hyclom, którym nie w smak jest psia (a może i ludzka) imaginacja. Zdaje mi się, że myślałem wtedy właśnie o wyimaginowanych psach z wiersza Dyckiego. O tak! To były właśnie wyimaginowane psy, dokarmiane przez bohatera wiersza. Dokarmiane samymi wierszami.
Pies, z jednej strony najwcześniej udomowione zwierzę, drapieżnik, który stał się towarzyszem człowieka, symbolem wierności i przyjaźni. Z drugiej strony w grze w kości, która pierwotnie miała znaczenie rytualne, najgorszy rzut nazywano “psem”, a oznaczał on śmierć. Wygrywającego nazywano zaś “zabójcą psa”. Cóż ma wspólnego pies z wierszem? Wydaje się, że jednak dużo. I jednemu i drugiemu zdarza się ujadać do księżyca. I jeden i drugi ma naturę włóczęgi. I jeden i drugi nieustannie coś (lub kogoś) tropi.
Nigdy nie miałem własnego, realnego psa, miałem i mam za to całe mnóstwo psów wyimaginowanych. Dokarmianie wyimaginowanych psów, o którym pisze Tkaczyszyn-Dycki, to kolejna odsłona tajemnicy, o której autor Imienia i znamienia pisał już nieraz, tak jak działo się to w wierszu “Tumor linguae”. Poezję dokarmia się wierszem, a więc samym sobą, i to właśnie w tym “ubywaniu siebie” czuje się wolność. Bowiem wyimaginowanych psów nie ma się na własność, one po prostu przychodzą, oswajają się z naszym zapachem i pozwalają się dokarmiać, dopóki same mają na to ochotę. Wiersz, też przecież wyimaginowany, staje się trwalszym schronieniem niż wszystkie budy Violetty Villas razem wzięte. To tu mogą zamieszkać wszystkie “obce i nieobce sierściuchy których nikt nie chciał”. Jednocześnie nie sposób dopuścić do siebie wszystkich wyimaginowanych psów, całej poezji. To niemożliwe, a jeśli już, to niezwykle ryzykowne, opłacone ceną ostateczną. Można jednak oswoić wiersz i pozwolić, by on oswoił nas. Można dopuścić do siebie wiersz, tego “jednego małego zaropialca”.
O AUTORZE
Marcin Jurzysta
Urodzony 23 grudnia 1983 roku w Elblągu. Literaturoznawca, poeta, krytyk literacki, członek Stowarzyszenia Pisarzy Polskich. Autor tomów poetyckich: ciuciubabka (2011), Abrakadabra (2014), Chatamorgana (2018) oraz Spin-off (2021) wydanych przez Dom Literatury i łódzki oddział Stowarzyszenia Pisarzy Polskich. Laureat Konkursu im. Haliny Poświatowskiej w Częstochowie, Rafała Wojaczka w Mikołowie oraz Międzynarodowego Konkursu „OFF Magazine” w Londynie.
powiązania
Excalibur
nagrania / TransPort Literacki
Filip FEJZJESTM Łuszcz
Filip Łobodziński
Marcin Jurzysta
Piotr (Magik) Łuszcz
Resina
Spotkanie z udziałem Filipa Fejzjestma Łuszcza, Marcina Jurzysty, Arkadiusza Wilmana, Hirka Wrony, Filipa Łobodzińskiego w ramach festiwalu TransPort Literacki 28. Muzyka Resina.
WIĘCEJ
Brzmienie oraz autentyczność…
wywiady / O KSIĄŻCE Filip FEJZJESTM Łuszcz
Marcin Jurzysta
Rozmowa Marcina Jurzysty z Filipem FEJZJESTM Łuszczem, towarzysząca premierze książki Excalibur Piotra MAGIKA Łuszcza, wydanej w Biurze Literackim 12 grudnia 2022 roku.
WIĘCEJ
Teraz go zarymuję…
recenzje / ESEJE Marcin Jurzysta
Fragmenty posłowia Marcina Jurzysty do książki Excalibur Piotra MAGIKA Łuszcza, wydanej w Biurze Literackim 12 grudnia 2022 roku.
WIĘCEJ
Historia jednego wiersza: Nie ma mnie dla nikogo
recenzje / KOMENTARZE Marcin Jurzysta
Piotr (Magik) Łuszcz
Autorski komentarz Marcina Jurzysty towarzyszący premierze książki Excalibur Piotra MAGIKA Łuszcza, wydanej w Biurze Literackim 12 grudnia 2022 roku.
WIĘCEJ
The Soft Parade
debaty / ANKIETY I PODSUMOWANIA Marcin Jurzysta
Głos Marcina Jurzysty w debacie „Biurowe książki roku 2016”.
WIĘCEJ
Jak linoskoczek…
recenzje / ESEJE Marcin Jurzysta
Recenzja Marcina Jurzysty, towarzysząca premierze książki Mów Sławomira Elsnera, wydanej w Biurze Literackim 6 września 2016 roku.
WIĘCEJ
„Uderz w stół, a nożyce się odwdzięczą…”
debaty / ANKIETY I PODSUMOWANIA Marcin Jurzysta
Odpowiedź Marcina Jurzysty na polemikę Pawła Kaczmarskiego z podsumowaniem debaty “Krytyka krytyki”.
WIĘCEJ
Nie bądźmy durniami, czyli podsumowanie debaty "Krytyka krytyki"
debaty / ANKIETY I PODSUMOWANIA Marcin Jurzysta
Podsumowanie debaty „Krytyka krytyki” autorstwa Marcina Jurzysty.
WIĘCEJ
Artur Burszta biegnie na setkę, czyli 100 wierszy polskich stosownej długości
recenzje / IMPRESJE Marcin Jurzysta
Esej Marcina Jurzysty towarzyszący premierze książki 100 wierszy polskich stosownej długości w wyborze Artura Burszty, która ukazała się 23 marca 2015 roku nakładem Biura Literackiego.
WIĘCEJ
I ja tam byłem, miód i wino piłem, a o reszcie cicho sza…
debaty / ANKIETY I PODSUMOWANIA Marcin Jurzysta
Głos Marcina Jurzysty w debacie “Opowieści Portowe: Wrocław”.
WIĘCEJ
“Nóż ma być długi i bardzo prosty”. Powązki Tadeusza Pióry
recenzje / IMPRESJE Marcin Jurzysta
Esej Marcina Jurzysty towarzyszący premierze książki Powązki Tadeusza Pióry, która ukazała się nakładem Biura Literackiego 2 lutego 2015 roku.
WIĘCEJ
Kiedy byłem małym chłopcem hej…
debaty / ANKIETY I PODSUMOWANIA Marcin Jurzysta
Głos Marcina Jurzysty w debacie “Mieliśmy swoich poetów”.
WIĘCEJ
2013 – S.O.S dla tekstów piosenek
debaty / ANKIETY I PODSUMOWANIA Marcin Jurzysta
Głos Marcina Jurzysty w debacie “Biurowe książki roku 2013”.
WIĘCEJ
Wiersz powinien zasłużyć na papier
debaty / ANKIETY I PODSUMOWANIA Marcin Jurzysta
Głos Marcina Jurzysty w debacie “Literatura w sieci”.
WIĘCEJ
Blisko, coraz bliżej
debaty / WYDARZENIA I INICJATYWY Marcin Jurzysta
Głos Marcina Jurzysty w debacie “10 lat Portu i Biura we Wrocławiu”.
WIĘCEJ
tuż-tuż, czyli coraz bliżej i coraz dalej
recenzje / ESEJE Marcin Jurzysta
Recenzja Marcina Jurzysty z książki tuż-tuż Julii Fiedorczuk.
WIĘCEJ
Kto się boi słowika?
recenzje / ESEJE Marcin Jurzysta
Recenzja Marcina Jurzysty z książki Glossolalia Katarzyny Fetlińskiej.
WIĘCEJ
W życiu, być może nie daje się żyć bez duchów
recenzje / IMPRESJE Marcin Jurzysta
Esej Marcina Jurzysty towarzyszący premierze książki Duchy dni Dariusza Suski.
WIĘCEJ
Rok 2011 – poezja w czasach zarazy?
debaty / ANKIETY I PODSUMOWANIA Marcin Jurzysta
Głos Marcina Jurzysty w debacie “Biurowe książki 2011 roku”.
WIĘCEJ
Idiom i tajemnica
wywiady / O KSIĄŻCE Krzysztof Hoffmann
Marcin Jurzysta
Rozmowa Krzysztofa Hoffmana z Marcinem Jurzystą o książce Imię i znamię Eugeniusza Tkaczyszyna-Dyckiego, która ukazała się nakładem Biura Literackiego 29 września 2011 roku.
WIĘCEJ
Głowa pełna zakładek. Wokół Księgi zakładek Jacka Gutorowa
recenzje / ESEJE Marcin Jurzysta
Recenzja Marcina Jurzysty z książki Księga zakładek Jacka Gutorowa.
WIĘCEJ
Palimpsest na marginesach, czyli Mariana Stali Niepojęte: Jest. Urywki nie napisanej książki o poezji i krytyce
recenzje / ESEJE Marcin Jurzysta
Recenzja Marcina Jurzysty z książki Niepojęte: Jest Mariana Stali.
WIĘCEJ
Samotność i wspólnota. Na marginesie Nigdy samotniej… Gottfrieda Benna
recenzje / ESEJE Marcin Jurzysta
Recenzja Marcina Jurzysty z książki Nigdy samotniej i inne wiersze Gottfrieda Benna.
WIĘCEJ
Dlaczego wciąż Wojaczek?
recenzje / IMPRESJE Marcin Jurzysta
Esej Marcina Jurzysty towarzyszący premierze czwartego wydania książki Wierszy zebranych (1964-1971) Rafała Wojaczka.
WIĘCEJ
Dobry wieczór, czyli zasada trzech jedności
debaty / WYDARZENIA I INICJATYWY Marcin Jurzysta
Głos Marcina Jurzysty w debacie “Dobry wieczór”.
WIĘCEJ
Alt + a i inne polskie znaki Wojciecha Bonowicza
recenzje / ESEJE Marcin Jurzysta
Recenzja Marcina Jurzysty z książki Polskie znaki Wojciecha Bonowicza.
WIĘCEJ
Co ma kosmos do poezji – czyli “Poeci na nowy wiek”
debaty / ANKIETY I PODSUMOWANIA Marcin Jurzysta
Głos Marcina Jurzysty w debacie “Poezja na nowy wiek”.
WIĘCEJ
Widzenie księdza Romana? Antologia Poeci na nowy wiek
recenzje / ESEJE Marcin Jurzysta
Recenzja Marcina Jurzysty z antologii Poeci na nowy wiek przygotowanej przez Romana Honeta.
WIĘCEJ
Najciekawsze książki czytane są pod ławką
debaty / ANKIETY I PODSUMOWANIA Marcin Jurzysta
Głos Marcina Jurzysty w debacie “Być poetą dzisiaj”.
WIĘCEJ
To miejsce to jest neutralny teren…
recenzje / IMPRESJE Marcin Jurzysta
Recenzja Marcina Jurzysty z książki Doba hotelowa Bartłomieja Majzla.
WIĘCEJ
Najważniejsze to nie dać się zwariować…
debaty / ANKIETY I PODSUMOWANIA Marcin Jurzysta
Głos Marcina Jurzysty w debacie “Poeci na nowy wiek”.
WIĘCEJ
Całkiem smaczna kanapeczka
recenzje / ESEJE Marcin Jurzysta
Recenzja Marcina Jurzysty z książki Niosłem ci kanapeczkę Kārlisa Vērdiņša.
WIĘCEJ
Piękne imię własne
recenzje / ESEJE Dominika Kijek
<
Recenzja Dominiki Kijek z książki Imię i znamię Eugeniusza Tkaczyszyna-Dyckiego, która ukazała się 23 grudnia 2014 roku na stronie ArtPapieru.
WIĘCEJ
Piękne imię własne
recenzje / ESEJE Dominika Kijek
Recenzja Dominiki Kijek z książki Imię i znamię Eugeniusza Tkaczyszyna-Dyckiego.
WIĘCEJ
Pochwała poezji polskiej w warunkach zagrożenia
recenzje / ESEJE Marcin Sierszyński
Recenzja Marcina Sierszyńskiego z książki Imię i znamię Eugeniusza Tkaczyszyna-Dyckiego.
WIĘCEJ
Poeta współczesny, uwikłany
recenzje / ESEJE Arkadiusz Morawiec
Recenzja Arkadiusza Morawca z książki Imię i znamię Eugeniusza Tkaczyszyna-Dyckiego.
WIĘCEJ
Nowe imiona
recenzje / ESEJE Anna Kałuża
Recenzja Anna Kałuży z książki Imię i znamię Eugeniusza Tkaczyszyna-Dyckiego.
WIĘCEJ
Myśli o powrocie do domu
recenzje / ESEJE Grzegorz Tomicki
Recenzja Grzegorza Tomickiego z książki Imię i znamię Eugeniusza Tkaczyszyna-Dyckiego.
WIĘCEJ
Eu(geniusz)
recenzje / IMPRESJE Maja Staśko
Recenzja Mai Staśko z książki Imię i znamię Eugeniusza Tkaczyszyna-Dyckiego.
WIĘCEJ
Wnuk rezuna, syn banderówki
recenzje / ESEJE Grzegorz Tomicki
Recenzja Grzegorza Tomickiego z książki Imię i znamię Eugeniusza Tkaczyszyna-Dyckiego.
WIĘCEJ
Pokątny pastuszek
recenzje / ESEJE Justyna Sobolewska
Recenzja Justyny Sobolewskiej z książki Imię i znamię Eugeniusza Tkaczyszyna-Dyckiego.
WIĘCEJ
Eheu jak gwałtem obrotne obłoki!
recenzje / ESEJE Paweł Bernacki
Recenzja Pawła Bernackiego z książki Imię i znamię Eugeniusza Tkaczyszyna-Dyckiego.
WIĘCEJ
Świat podminowany
recenzje / ESEJE Piotr Śliwiński
Recenzja Piotra Śliwińskiego z książki Imię i znamię Eugeniusza Tkaczyszyna-Dyckiego.
WIĘCEJ
Idiom i tajemnica
wywiady / O KSIĄŻCE Krzysztof Hoffmann
Marcin Jurzysta
Rozmowa Krzysztofa Hoffmana z Marcinem Jurzystą o książce Imię i znamię Eugeniusza Tkaczyszyna-Dyckiego, która ukazała się nakładem Biura Literackiego 29 września 2011 roku.
WIĘCEJ